Artikelen op Zinweb

Op de site Zinweb hebben de laatste jaren verschillende artikelen gestaan over de Requiemconcerten in Lochem.

Deze zijn gearchiveerd en kunt u daarom nog altijd nalezen.

Klik hier om deze te bekijken.

 

 

 

 
 
Mystieke klanken op Allerzielen

 

Bron: De Stentor, 31 oktober 2008

Mystieke klanken op Allerzielen
Erik Van Nevel dirigeert op Requiemconcert in Grote Kerk in Lochem.
door Madeleine Rood

LOCHEM - Voor de vierde keer is in de Grote Kerk in Lochem rondom Allerzielen een Requiemconcert georganiseerd. De Vlaamse dirigent Erik Van Nevel heeft warme herinneringen aan de vorige keer dat hij Cappella Amsterdam dirigeerde. ,,De wijze waarop ze het concert nadien aprrecieerden, heeft Cappella Amsterdam warm getroffen.'' Zondag staat hij weer voor het zestienstemmige koor in Lochem. Daar speelt hij ditmaal ook de schalmei, een oud blaasinstrument dat kan worden gezien als de voorloper van de hobo, als intermezzo op de stukken die volgen.

 

Van Nevel beseft dat mensen op Allerzielen geinspireerd zijn door de gedachte aan hun overleden dierbaren. Vandaar de programmering van het requiem. ,,De meeste mensen kennen het requiem van Mozart. Maar er zijn nog zoveel mooie andere requiems. Honderden zijn er geschreven. Voor Mozart heb je een heel orkest nodig, maar er zijn er ook voor heel bescheiden bezetting.'' Zoals het requiem voor zes stemmen van Jean Richafort (ongeveer 1480-1547). Er komt geen instrument aan te pas, alleen de menselijke stem. ,,Mozart is niet te vergelijken met dit requiem. Welk ik het liefst doe? Altijd de muziek die voor me ligt. Daar probeer ik helemaal ten gronde in te duiken. Ik wil me bezig houden met de uitvoeringspraktijk uit die periode.'' Voor de muziek van Jean Richafort gaat dat ver terug. ,,Dat was de polyfone periode,'' vertelt Erik Van Nevel. ,,Daarin was de expressie van het woord gering. De muziek heeft eerder een grote melodische intensiteit. Er zijn lange melodieen. Wat ze zingen is wel belangrijk voor het totale plaatje en de mystieke inslag van de muziek. Maar niet omwille van de rethorische expressie.'' Onafhankelijkheid van de verschillende stemmen is ook van wezenlijk belang in de polyfone muziek; niet de samenklank van het geheel. Van Nevel: ,,Je hebt soms het gevoel dat alles door elkaar loopt. Dat was ook de bedoeling. Latere muziek levert een veel analytischer, transparant auditief resultaat op, maar dat is uit den boze. Dit was geen concertmuziek, maar werd gewoon 'ergens' in een kerk uitgevoerd. De zangers stonden boven of in een koorbank. De kerkgangers zagen de zangers soms niet eens staan. Het is net als wierook, dat niet van a naar b gaat maar een onvoorspelbaar traject aflegt.'' Cappella Amsterdam zit daarom zondag in Lochem in een bijna gesloten cirkel, zodat enkele zangers met de rug naar het publiek zitten. ,,Dat staat dichter bij de authenticiteit. De vertolker was in de tijd van Richafort ondergeschikt aan het kunstwerk.''
Met de Franse psalmen van Sweelinck (1562-1621), uit latere tijd, is het koor weer frontaal te zien. ,,Sweelinck stond nog met een voet in de polyfonie en met de andere in een meer expressieve tekstgedachte. We kiezen dus iets meer voor woordexpressie.''
Erik Van Nevel dirigeert veel. ,,Noodgedwongen,'' zegt hij. ,,Het liefst zing ik. En soms kan ik me niet inhouden om mee te zingen,'' zegt de dirigent. Dan integreert de dirigent spontaan een partij en krijgt 'e'en melodie een extra stem.''


Requiemconcert. Grote of Sint-Gudulakerk Lochem, zondag 2 november 15.00 uur.

 

Er is beeldende kunst van Juke Hudig te zien en poëzie van Bert Schierbeek en de Russische dichteres Anna Achmatova, wordt voorgedragen door Akke Brouwer (stadsdichter Dokkum).

 

Meer info: www.stichtingrequiemlochem.nl

 
 
Weer een bijzonder Requiemconcert in Lochem

Bron: Extra Nieuws - 28 oktober 2008

 

Lochem- Er mag langzamerhand wel van een traditie gesproken worden: in november  zo’n bijzonder requiemconcert in de Grote kerk te Lochem. Dit jaar al weer voor de vierde keer. Steeds meer vertrouwd dus en toch telkens weer helemaal anders.

Het Europese topkoor Cappella Amsterdam, dit keer onder leiding van gastdirigent Erik van Nevel - die ook nog eens op de schalmei speelt - biedt weer een verrassend programma.

Met daarnaast beeldende kunst van Juke Hudig en poëzie van Bert Schierbeek en de befaamde Russische dichteres Anna Achmatova, gelezen door de Dokkumse stadsdichter Akke Brouwer.

Dit jaar gebeurt dat allemaal precies op Allerzielen, 2 november. Een dag bij uitstek om te herdenken en gedenken.

En niet in de laatste plaats met muziek.

Het programma behelst o.a. het Requiem van Jean Richafort ( ca. 1480-ca.1547 ), speciaal gecomponeerd ter nagedachtenis van zijn grote voorbeeld Josquin Des Prez. Daarnaast zingt Cappella Amsterdam een aantal Psalmen van J.P. Sweelinck ( 1562-1621 ) en enkele delen uit het Gregoriaans Requiem.

Een niet alledaags, gevarieerd programma dus.  

 

Datum: zondag 2 november 2008

Aanvang: 15.00 uur ( kerk open vanaf 14.15 uur )  

Plaats: Grote of Sint-Gudulakerk te Lochem  

Kaarten: € 22,50 in de voorverkoop; € 25,00 aan de kerk  

Kaartverkoop: Schouwburg Lochem ( tel. 0573-251081 of www.schouwburglochem.nl )   
 
Gastdirigent: Erik van Nevel

Erik van NevelErik Van Nevel studeerde hobo, zang en directie aan het Lemmensinstituut te Leuven en aan de Koninklijke Conservatoria te Brussel en Antwerpen. Nadien volgde hij specialisatiecursussen in Groot-Brittannië, Duitsland en Nederland.

 

Hij is stichter-dirigent van Currende, dat regelmatig te gast is op de grote Europese Festivals. In solistische bezetting zingt hij met het Currende Consort.
lees meer
 
requiem voor... 4e editie

Zondag 2 november 2008

Cappella Amsterdam o.l.v. Erik van Nevel 

Programma:

Gregoriaans
Jean Richafort 
-  ‘Requiem' ter nagedachtenis van Josquin des Prez. 6-stemmig
J.P. Sweelinck   
-  Reveillez vous ps 33 a 8 v
-  Or soit loue ps 150 a 8 v (3 delen)
-  Sus mon ame qu on benie ps 146 a 6-7 v (2 delen)
-  Ainsi qu on oit le cerf bruire ps 42 a 8 v (2 delen)
-  Du fonds de ma pensee ps 130 a 5 v 
-  Qui en la garde du haut Die ups 91 a 6 v
-  J ai mis en Toi mon esperance ps 31 a 5-6 v

Schalmei: Erik van Nevel
Poëzie: Akke Brouwer
Beeldende kunst: Juke Hudig

 
capellahorizontaal.jpg
 
Radio 4
Requiem voor ...    op Radio 4

KRO Radio 4 maakte een opname van het concert op 2 november 2007 in Utrecht voor uitzending op donderdag 8 november 2007 a.s. om 20.00 uur.
 
Lynne Leegte's invulling van troost
Bron: De Stentor  /  1 nov. 2007 
LOCHEM - Hoog op een stellage staat een man.
Kunstenares Lynne Leegte geeft aanwijzingen. Twee van de acht banieren hangen. Het zijn grote fotoprints op zijde van 4 bij 1,40 meter. Erop afgebeeld staan handen, die een zakdoek vasthouden.
De banieren heeft de Amsterdamse kunstenares speciaal ontworpen voor het requiemconcert dat Cappella Amsterdam zondag 4 november geeft in de Gudulakerk in Lochem. Het concert vindt plaats even na Allerzielen, de dag waarop bij de overledenen wordt stilgestaan. Om die reden is gekozen voor (Engels getint) programma dat muzikale troost biedt.
lees meer
 
Cappella Amsterdam dwingt respect af
Door Henk Slik
Bron: De Stentor / 5 nov. 07

Drieduizend euro provinciesubsidie, een barstensvolle kerk, een programma om stil van te worden; het bestuur van de Stichting Requiem Lochem zal spinnen van genoegen.

Het derde Requiem-programma was – afgezien van een paar fraaie anonieme werken – louter gevuld met Engelse muziek. Kenmerkte het vorige, overigens voortreffelijke, concert zich door gedragenheid en een zekere onvermijdelijke monotonie, ditmaal zorgde de combinatie van oud en 'nieuw' voor een rijke afwisseling.
lees meer
 
Lynne Leegte's invulling van troost
Bron: De Stentor  /  1 nov. 2007 


LOCHEM - Hoog op een stellage staat een man.

Kunstenares Lynne Leegte geeft aanwijzingen. Twee van de acht banieren hangen. Het zijn grote fotoprints op zijde van 4 bij 1,40 meter. Erop afgebeeld staan handen, die een zakdoek vasthouden.

De banieren heeft de Amsterdamse kunstenares speciaal ontworpen voor het requiemconcert dat Cappella Amsterdam zondag 4 november geeft in de Gudulakerk in Lochem. Het concert vindt plaats even na Allerzielen, de dag waarop bij de overledenen wordt stilgestaan. Om die reden is gekozen voor (Engels getint) programma dat muzikale troost biedt.

Een jaar geleden kreeg de kunstenares, die veel projecten in de openbare ruimte heeft, deze opdracht. "Hoe kan ik iets maken dat opvalt in zo'n bouwwerk, dat een relatie aangaat met de ruimte en ook nog met het thema? Ik ben in de kerk wezen kijken en was meteen onder de indruk van de enormiteit. Met die banieren, die je ook veel bij Engelse kathedralen ziet, probeer ik de lijnen van die prachtige bogen te volgen. En die zakdoeken drukken troost uit. Bovendien heb ik de meeste van een bloemmotief voorzien. De roos is het symbool voor liefde de limosa voor vriendschap, etc. Het geheel is mijn invulling van het thema."

Leegte kent het koor. Ze werkte er eerder mee. Voor het project 'De Hersenspecialist' hulde ze dse zangers in bewerkte doktersjassen en plastic overschoenen. Slangetjes en verband sierden de 'kale' hoofden. Nu hoeven de musici minder fratsen uit te halen. Ze kunnen rustig kijken naar de fraaie banieren, die als expositie een maand blijven hangen.

- Requiem voor...concert, expo en gedichten in Gudulakerk Lochem. Opening expo: 3/11, 15 uur. Concert Cappella Amsterdam met werk van o.a. Purcell en Howell: 4/11, 15 uur.

 
***
 
Christiane Berkvens over 'gedenken'
Christiane Berkvens - Stevelinck heeft voor Zinweb een artikel geschreven over 'Gedenken' rond Allerzielen. Zij signaleert nieuwe ontwikkelingen in de samenleving en noemt met name de Requiemconcerten in Lochem als voorbeeld van deze nieuwe ontwikkelingen.
Klik hier om het artikel te lezen.
Zij is op zondag 28 oktober, n.a.v. dit thema, te gast in het programma LUX van de Ikon.
De uitzending begint om 19.10 uur op Nederland 2.


***
 
Requiemtraditie Lochem krijgt steeds meer vorm
De Stentor 28 oktober jl.:  Requiemtraditie Lochem krijgt steeds meer vorm

door Herman van Amelsvoort

LOCHEM - Voor de derde keer op rij komt het gerenommeerde koor Cappella Amsterdam naar Lochem voor een requiemconcert. Daarmee wordt de reeks 'Requiem voor...' die de stichting Requiem Lochem drie jaar geleden startte, een heuse traditie.
Het concert vindt plaats rond allerzielen (2 november op de katholieke kalender), de tijd van het jaar waarin van oudsher bij de overledenen wordt stilgestaan. Cappella brengt niet de bekende dodenmissen van Verdi of Mozart maar kiest telkens een verrassend programma dat opgebouwd is rond het thema requiem. De reeks is bedoeld om een muzikale troost te bieden. Dit jaar staat het concert in het teken van Engelse muziek.
Lees hier het hele artikel.
 
Publicaties op Zinweb
Op Zinweb zijn in de afgelopen weken een aantal artikelen verschenen van Steven van Campen.
Overdenkingen in verband met het Requiemconcert van zondag 4 november.
Lees hier de artikelen van Steven van Campen.

***

Kunstenares Lynne Leegte werd voor Zinweb geïnterviewd door Jeroen van Dinteren.
Lees hier het interview met Lynne.

***
 
Artikel uit happinez 2006 - 4
REQUIEMCONCERT IN LOCHEM

TOONLADDERS NAAR DE HEMEL

Gerthe Lamers uit Lochem herinnert zich nog als dag van gisteren hoe zij op het idee kwam om regelmatig in die fraaie Grote kerk van haar woonplaats een requiem-concert te organiseren. Gerthe is niet kerkelijk, maar ze heeft wel theologie gestudeerd. Ze is actief in het culturele leven daar en zingt bij het Collegium Vocale in Zutphen. ‘Een paar jaar geleden,’ vertelt ze, ‘hadden we in de St. Janskerk in Zutphen een uitvoering van het Requiem van Mozart. Na afloop kwam er een Antwerpse man naar me toe, die vertelde dat hij met zijn hele familie van 15 mensen naar Zutphen was gereden om juist dit concert bij te wonen. Twee weken eerder was zijn vader overleden. Mozarts requiem was in die familie altijd een belangrijk bindmiddel geweest, ook voor zijn vader. De man vertelde hoe belangrijk het was geweest dat zij hun verdriet en ontroering op deze manier hadden kunnen delen. Hij had een onvergetelijke avond gehad!

Die ontmoeting heeft grote indruk op mij gemaakt. Ik had me niet eerder gerealiseerd hoe troostrijk gedachtenismuziek kan zijn. Er is zóveel prachtige muziek geschreven rondom de thema’s sterven en begraven. Ik had dezelfde verbazing die ik telkens weer voel als wij een Mattheus- of een Johannespassion uitvoeren. De kerken zitten dan bomvol, maar als je na afloop met die mensen aan de praat raakt blijkt acht van de tien nooit meer naar de kerk te gaan. Alleen rond Pasen, dan hebben ze behoefte aan passiemuziek. Maar waar kunnen ze naartoe met hun rouw? Wie uit de kerk stapt, laat ook de rituelen achter zich. Je ziet dat er tegenwoordig steeds vaker herdenkingsbijeenkomsten in crematoria worden georganiseerd. Maar is dat voldoende voor iemand die net een geliefde heeft verloren? Kan hij zich ‘in schoonheid onderdompelen’ , zoals bij een mooi uitgevoerd requiem? Kan hij zich door muziek laten helen, al is het maar tijdelijk? Het leek me van niet.’
Het eerste requiemconcert, vorig jaar, trok meteen al 500 bezoekers. De kerk van Lochem heeft 700 plaatsen. Als u er op 5 november bij wilt zijn, moet u snel handelen.

Het programma
De term requiem is afkomstig uit de rooms-katholieke traditie en betekent ‘dodenmis’. De naam is ontleend aan het eerste woord van de Introïtus: ‘Requiem aeternam dona eis Domine’ (Heer, schenk hen eeuwige rust). De liturgie, die bedoeld lijkt te zijn om de gestorvenen letterlijk de hemel in te zingen, behoort tot de alledaagse (gregoriaanse) liturgie en is terug te vinden in elk ouderwets Latijns missaal. Sinds de late middeleeuwen wordt de tekst gezongen in fraaie, meerstemmige koralen (uitsluitend mannenstemmen).
Verwacht in Lochem geen dramatische requiem-mis, zoals van Mozart, Berlioz, Verdi of Fauré. Het koor Capella Amsterdam voert a capella muziek uit van de elfde tot de zeventiende eeuw. Geen heftige strijkers of slagwerk, maar uitsluitend zang. De dichter Steven van Campen leest drie afscheidsgedichten van eigen hand. En Anneke Boeke (blokfluit) speelt delen van De Fluyten Lusthof van Jacob van Eyck.

Bron: happinez - nr. 4 - 2006
 
Lynne Leegte
Lynne Leegte (1965) maakt beelden en foto’s.
Voor deze foto’s bouwt Leegte een set in haar atelier en waar nodig figureert ze zelf of gebruikt ze afgietsels van haar lichaam. In haar werk staan het menselijk lichaam en de menselijke maat centraal; het is realistisch en verwijst vaak naar kunsthistorische periodes, zoals de Renaissance.
De link met het verleden ontstaat door keuze van onderwerp en pose.
lees meer
 
Juke Hudig
Tijdens het concert worden werken geëxposeerd van
Juke Hudig.  www.jukehudig.nl
Het thema voor deze tentoonstelling is: engelen.

Juke HudigJuke Hudig tekent in pastel en toont in haar werk de virtuoze beheersing van dit medium.

Hudig: 's Zomers teken ik indrukken van de natuur. 's Winters druk ik mij uit in visioenen.‘
De vrolijke kleurrijke bloemenpracht in haar ‘tuinen’ weet zij bijna tastbaar tot leven te wekken, maar ook het geheimzinnige leven tussen de bomen of ver buiten de aarde.

Haar leidraad is Licht.
Licht laat zich vertalen in kleur en vorm. ‘De hele dag beweegt het licht en ik beweeg mee. Dat is een oefening in flexibiliteit en concentratie, in het loslaten van het onderwerp in letterlijke zin; in het doorgronden van de binnenwereld, de zielsuitdrukking van de stof.‘ In de wintermaanden werkt zij in haar atelier en ontstaat haar vrije werk. Daar schept zij haar ‘droom’pastels. Dat zijn visualiseringen van innerlijke beelden, die ‘als licht en donker in mijn wezen omhoogborrelen’. De verbeelding van het spirituele, de diepere onzichtbare werkelijkheid is het steeds terugkerende thema in Juke Hudig’s vrije werk. Sinds 1994 werkt zij veel naar teksten.

Taal getransformeerd in beeldtaal.
Het Oudtestamentische boek ‘Job’; Dante Alighieri’s ‘Divina Commedia’; ‘De dwerg’, een ballade van F. Schubert; De legende van Christoforus, De profeet bij het gedicht van A. Poesjkin. “Op de tekeningen van Juke Hudig zijn meestal mensen te zien, mensen in situaties die een symbolische lading hebben, zonder dat we zo op het eerste gezicht zouden kunnen zeggen welke betekenis zo’n symbool nu eigenlijk heeft. Geen opgelegde symboliek dus, maar eerder de suggestie daarvan, die onopgelost en dus mysterieus blijft. Juke Hudigs techniek staat ervoor in dat de illusie niet wordt verstoord.” d’Theeboom (1981).
Info: www.jukehudig.nl