|
|
|
Op de site Zinweb hebben de laatste jaren verschillende artikelen gestaan over de Requiemconcerten in Lochem.
Deze zijn gearchiveerd en kunt u daarom nog altijd nalezen.
Klik hier om deze te bekijken.
|
|
Requiemconcert met 'eeuwigdurend licht' |
|
Voor de vijfde keer vindt zondag 8 november in de Gudulakerk in Lochem het requiemconcert plaats met een vocale hoofdrol voor Cappella Amsterdam. Het eerste lustrum wordt gevierd met composities van Cornelius, Brahms, Reger en Mahler.
door Henk Waninge LOCHEM - "We zetten altijd hoog in. Er bereiken ons wel eens verzoeken van amateurkoren, maar daar gaan we, ondanks de goede bedoelingen, toch niet mee in zee. We willen het beste van het beste en die hebben we in onze optiek gevonden in Cappella Amsterdam. Bezoekers komen uit het hele land naar Lochem om dit requiemconcert bij te wonen." Dat zegt Gerthe Lamers, secretaris van de Stichting Requiem Lochem, over het jaarlijkse concert dat op zondag 8 november in de Grote of Sint Gudulakerk plaats vindt. Het eerste lustrum is daarmee een feit, dus kun je van een kleine traditie spreken. Eind jaren negentig zat Lamers rond Allerzielen, de dag waarop de gestorvenen worden gedacht, bij een requiemconcert van Mozart in de St. Jan in Zutphen. Bij die gelegenheid sprak ze diverse mensen, die niet meer naar de kerk gingen maar wel religieuze gevoelens hadden en zich graag koesterden in de devote sfeer van een kerkgebouw. Zoiets moet ook in Lochem kunnen, dacht ze, waarna voorzichtig de eerste stappen werden gezet. "Het is een totale belevenis", zegt Lamers, doelend op het feit dat naast muziek ook beeldende kunst en poëzie een onderdeel vormen van het concert. Een van kunstenaars is Marijke van Dijk uit Lochem. Van haar komt een groot kunstwerk te hangen in de kerk. "Het is er speciaal voor gemaakt. Een groot stuk textiel, vier meter breed en vijf tot zes meter lang, waarbij er met licht gespeeld wordt en binnen- en buitenkant met elkaar contrasteren. Het is een metafoor voor het menselijke leven en de dood," laat ze desgevraagd weten. Maar de primaire aandacht gaat natuurlijk uit naar de muziek. De titel van het programma is 'Lux Aeterna' ('dat eeuwigdurend licht op hen moge schijnen'). Het is het thema van het concert en de titel van de koorklassieker van de Hongaars/Oostenrijkse componist Györgyu Ligeti, waarmee het concert begint. Een ander opvallend stuk is het requiem 'Seele, vergiss sie nicht' van Carl August Peter Cornelius (1824-1874). Hij schreef dit werk naar aanleiding van het overlijden van een bevriende dichter als een hooglied van de troost. De rest van het programma wordt gevormd door 'Warum ist dat Licht gegeben' van Johannes Brahms, 'Oh Tot, wie bitter bist du' van Max Reger en 'Ich bin der Welt abhanden gekommen' van Gustav Mahler, waarmee het concert wordt afgesloten. Cappella Amsterdam, dat onder leiding van Daniel Reuss staat, komt voor de vijfde achtereenvolgende keer naar Lochem. Susanne van Elst speelt altviool, Akke Brouwer en Steven van Campen dragen eigen gedichten voor terwijl beeldende kunst van Marijke van Dijk (binnen) en Pieter van de Pol (buiten) het programma completeren.
Het lustrumconcert begint om drie uur. Voor info c.q. kaarten: 0573-251081, www.stichtingrequiemlochem.nl
|
|
Toelichting bij het programma |
|
De componisten, de muziek
Het hart van dit lustrumconcert wordt gevormd door het Requiem ‘Seele, vergiss sie nicht!’van Carl August Peter Cornelius ( 1824-1874 ), die thuis muziek met de paplepel ingegoten kreeg: de hele familie musiceerde. Maar Peter begon een carrière als acteur, hoewel hij op 16-jarige leeftijd al wel viool speelde in het orkest van het theater van Mainz. Na de dood van zijn vader besloot hij om muziek te gaan studeren en al snel componeerde hij, zoals in 1849 het Stabat Mater. Zijn ongetwijfeld belangrijkste werk is de opera ‘Der Barbier von Bagdad’, naar de Duizend-en-één-nachtverhalen.. De première was in 1858 in Weimar onder leiding van Franz Liszt. In 1859 verhuisde Peter Cornelius van Weimar naar Wenen, waar hij lid werd van de kring rond Richard Wagner. Vier jaar later schreef hij het prachtige requiem ‘Seele, vergiss sie nicht!’.
Evenals Brahms, met wie hij in Wenen bevriend was geraakt, week hij af van de traditionele, liturgische requiemindeling. Hij schreef dit werk naar aanleiding van het overlijden van de dichter Friedrich Hebbel als een hooglied van de troost. Op teksten van de dichter zelf. Het werd een intrigerend werk vol expressieve chromatiek en dramatische wendingen, waarin de harmonie naar het slot toe dusdanig verandert dat een berustende gloed hoorbaar wordt. Het uitdovend leven verzoent zich met de dood. Van zijn vriend Johannes Brahms ( 1833-1897 ) is in het programma het majestueuze motet ‘Warum ist das Licht gegeben dem Mühseligen’ opgenomen. Daarin vermengt de componist de polyfone technieken van Bach met de expressieve dramatiek van de late Romantiek. Dat eerste is niet verwonderlijk, want dit motet schreef Brahms bij het overlijden van Phillip Spitta, schrijver van een belangrijke Bachbiografie.
Er is in dit werk een zekere parallellie met dat van Cornelius waar te nemen: vanaf het eerste deel, dat teksten heeft uit Job, loopt het via de Klaagliederen en Johannes 5:11 uit op het Nunc Dimittis, de lofzang van Simeon. En dat in koraalvorm op teksten van Luther. Het motet ‘O Tod, wie bitter bist du’ schreef Max Reger ( 1873-1916 ) op 23 juli 1912 in minder dan vijf uur als aandenken aan Lili Wach, de dochter van Felix Mendelssohn. Hij noemde het zelf ‘een verschrikkelijk triest werk met een verklarend slot’. In het eerste deel wordt een enorme spanning opgebouwd, met tussendoor een aantal keren de unisono-uitroep van het koor: O Tod, wie bitter bist du. Steeds luider en wranger wordt de bitterheid van de dood verklankt. Het tempo stuwt en stuwt en dan…heel rustig, heel zacht is daar de inzet op een E-groot akkoord: de dood kan ook zacht zijn, troostend. Zo sleept Reger ons mee door het hele scala van onze eigen emoties. Het concert sluit niet voor niets af met ‘Ich bin der Welt abhanden gekommen’ ( Ik heb de wereld losgelaten ) van Gustav Mahler ( 1860-1912 ) Zelf zei hij er van: ‘Dies bin ich’.
Dit lied uit de reeks Rückertlieder - Friedrich Rückert ( 1788-1866 ) was dichter – doet tegelijkertijd zowel pijn als dat het troost biedt. Gevoelens die beide in het ge- en herdenken van overleden geliefden zo prominent aanwezig kunnen zijn. En dat alles, om de cirkel rond te hebben, opgenomen in de roep ‘dat eeuwigdurend licht op hen moge schijnen’, LUX AETERNA, de indringende koorklassieker van de Hongaars-Oostenrijkse componist György Ligeti ( 1923-2206 ) waarmee het concert begint. De tekst is, conform Ligeti’s plaats in de muziekgeschiedenis, een deel uit het traditionele requiem, maar tegelijkertijd is ‘Lux aeterna’ als compositie geheel zelfstandig en volwaardig.
Weer helemaal anders dan in de theatrale ‘Drei Phantasien nach Friedrich Hölderlin’ verglijdt in deze muziek de ene schijnbaar eindeloze klank harmonieus in de volgende, als aan de hemel de ene wolk in de andere. Dichte klankweefsels waarin de stemmen hun individualiteit verliezen. Zo is Ligeti componist tussen traditie en avant-garde in, schrijft hij van ‘onhoorbare polyfonie’ naar ‘hoorbare’. Muziek die, wanneer ze begint, de indruk geeft al begonnen te zijn. Net als het Gregoriaans trouwens.
Steven van Campen |
|
Susanne van Els is altvioliste, ze studeerde aan het Koninklijk Conservatorium te Den Haag bij Ferdinand Erblich en Nobuko Imai.
Sinds haar cum laude afstuderen is ze, als (mede-) oprichtster van Ives Ensemble, Sinfonietta Amsterdam en Wendingen, als voormalig lid van Strijktrio Holland en Giotto Ensemble, en als lid van het Schönberg Ensemble (sinds 1990) en nieuw amsterdams peil, als veelgevraagd kamermuziekspeler en gelauwerd solist, één van Nederlands toonaangevende musici.
In 1998 ontving ze de Alcuinusprijs, prijs van de stad Nijmegen, voor haar verdiensten als uitvoerend musicus.
Ze verzorgde de Nederlandse première van de altviool solo-sonate van Ligeti en maakte onlangs een veelgeprezen en onderscheiden cd-opname daarvan voor Harmonia Mundi (oa Diapason d'Or en Deutsche SchalplattePreis), speelt kamermuziek met violiste Heleen Hulst, jureert bij het Davina van Wely VioolConcours en geeft masterclasses altviool en kamermuziek.
Meerdere Nederlandse componisten, oa Louis Andriessen en Klaas de Vries, schreven speciaal voor Susanne van Els solo-stukken.
Als soliste trad ze op met een concertserie in het Hindemith-jaar, in de opera A King Riding van Klaas de Vries, en in nieuwe, voor haar gecomponeerde altvioolconcerten van oa Mayke Nas, Willem Jeths en Ron Ford.
In de opera Hotel de Pekin (2008) van Willem Jeths had ze een groot solistisch aandeel.
Haar serie solo-cd's is opmerkelijk: ‘waterworks' met dvd ‘zinc garden', het experimentele ‘christmas', ‘sonata' met dichter des vaderlands en acteur Ramsey Nasr, ‘to you' met live altviool concerten en 'Milhaud' met Hindemith, Ysaye en Milhaud.
Susanne van Els bespeelt een oud-italiaanse altviool, Carlo Antonio Testore, 1745.
Vanaf zomer 2009 vervult Susanne van Els de functie van Coordinator Klassieke Muziek aan het Koninklijk Conservatorium te Den Haag.
|
|

Pieter van de Pol (1954) studeerde tot 1990 aan De Hogeschool voor de Kunsten in Arnhem aan de afdeling Vrije Kunst. Na deze studie werkte hij mee aan het samenwerkingsproject 'Passage Oost Europa' van absurdist Chaim Levano, waar toneel, muziek en beeld een gelijkwaardig onderdeel vormden. Daarna heeft hij, in samenwerking met Guus van Geffen (De Trust), in 1991 en 1992 het beeld ontworpen voor modeshows van de HKA.
Voor dit vijfde requiemconcert in Lochem vervaardigde Pieter 3 metershoge lichtgevende kaarsen die voor de 3 vensters boven en aan weerszijden van de hoofdingang van de kerk komen te hangen. Ook in de maand na het concert zal de voorbijganger 's avonds kunnen genieten van de aanblik van deze kaarsen voor de vensters in de kerk.
|
|
Lees meer...
|
|
Steven van Campen woont in Lochem en is neerlandicus, dichter, schrijver, vormgever en dramaturg.
Ook de televisie is hem als werkterrein niet vreemd.
‘Ik voel mij vooral thuis in het grensgebied van kunst en religie.’
Van zijn hand verschenen zowel kerkliederen ( zie b.v. Zingenderwijs ) als boeken over kunst en literatuur, toneelstukken, kinderboeken en, natuurlijk, dichtbundels.
Een prachtige uitgave is ‘een diepe voor in de aarde, weg van mensen’ dat hij samen met beeldend kunstenaar Marijke van Dijk maakte ( 2008, Skandalon, Vught, waar ook zijn dichtbundel ‘het zal eens geen lopen’ uitkwam ).
Dit jaar nam hij het initiatief tot en was deelnemer van het land-artproject ‘met vallen en opstaan’. Ook daar maakte hij een boek van met dezelfde titel ( 2009, Totaaltekst, Stolwijk ). Steven leest het eigen gedicht ‘requiem’ voor. |
|
‘LUX AETERNA ‘
Gregoriaans
György Ligeti [1923-2006]
- Lux aeterna
- Drei Phantasien nach Friedrich Hölderlin
- Sonata for solo viola
Johannes Brahms [1833-1897]
- Warum ist das Licht gegeben
Peter Cornelius [1824-1874]
- Requiem
Max Reger [1873-1916]
- O Tod, wie bitter bist du,op. 110 nr. 3
Gustav Mahler [1860-1912]
- Ich bin der Welt abhanden gekommen (bew. Gottwald)
Altviool: Susanne van Els
Poëzie: Akke Brouwer, Steven van Campen
Beeldende kunst: Marijke van Dijk, Pieter van de Pol
|
|
De pers over Cappella Amsterdam |
|
'Cappella Amsterdam is een kwalitief hoogwaardig kamerkoor dat een belangrijke positie inneemt binnen het Nederlandse podiumkunstenbestel. [...] [De commissie] is te spreken over de bevlogenheid van artistiek leider en dirigent Daniel Reuss, die is terug te vinden in de artistieke visie van het koor. Het grote aandeel Nederlands repertoire en de vele samenwerkingsprojecten met andere ensembles zijn inhoudeljk boeiend en van belang voor het landelijke en internationale muziekleven.'
Advies Nederlands Fonds voor Podiumkunsten+ 2009-2012
['Svadebka! (De Dorpsbruiloft)' door Cappella Amsterdam]
[...] Maar veel wordt hier vergoed door de fantasierijke, vitale manier waarop de zangers van Cappella Amsterdam collectief en in talrijke korte soli de grillige, vaak baldadige muziek van Stravinsky laten horen, waarbij zij in de regie van Marc Pantus bovendien dansen en springen dat het een lieve lust is. Den Haag Centraal, vrijdag 21 augustus 2009 Het resultaat klonk waanzinnig en uitbundig. Cappella Amsterdam leek als collectief dorpskoor voortgestuwd door een gigantische slagwerkmachine in technicolor-kleuren. [...] Heel knap hoe de ongedirigeerde musici en zangers in timing en zuiverheid bij elkaar bleven, ondanks de fysieke afstanden en de zomerwind.
Trouw, maandag 17 augustus 2009
[...] Daardoor ging de aandacht (op zich terecht) gaandeweg steeds meer naar de smaakvol boertige regie van Marc Pantus, en vooral naar de voortreffelijke zangers van Cappella Amsterdam, die excelleerden in onvoorstelbaar echte Russische rauwheid.
NRC Handselsblad, maandag 17 augustus 2009
['Le vin herbé' door Cappella Amsterdam & Asko|Schönberg o.l.v. Daniel Reuss]
Het viel op hoe hoog geconcentreerd en strak Cappella Amsterdam het bijna twee uur durende werk uitvoerde. Omwille van de verstaanbaarheid schreef Martin een koorpartij als één stem, waaruit bovendien ook regelmatig solisten naar voren traden. Er zijn niet veel vocale ensembles waarvan de afzonderlijke leden zo veel karakter tonen als solist. Wat een stemmen.
Trouw, maandag 18 mei 2009
[...] Cappella Amsterdam durfde het echter aan en liet [...] onder meer horen hoe je Frans proza in twee richtingen souplesse verschaft. Horizontaal met vloeiende declamatie, verticaal met een weelde aan kleur. [...] Le vin herbé verlangt focus en intensiteit. Alles gloeit op vanuit de tekst. Met die benadering bleken Cappella Amsterdam en dirigent Daniel Reuss vertrouwd genoeg. Twintig kelen boden de suggestie van zijde - met zelden een weeffout.
Volkskrant, zaterdag 16 mei 2009
Meer info over Cappella Amsterdam vindt u op www.cappellaamsterdam.nl
|
|
Marijke van Dijk (Lochem) zit de drang tot creativiteit in het bloed. Zolang ze zich kan herinneren, heeft ze al getekend en geschilderd. Kenmerkend voor haar is intussen haar repertoire aan materialen en technieken dat zij telkens weer uitbreidt, met o.a. gemengde technieken, grafiek, driedimensionaal werk en land-art.
|
|
Lees meer...
|
|
Mystieke klanken op Allerzielen |
|
Bron: De Stentor, 31 oktober 2008
Mystieke klanken op Allerzielen Erik Van Nevel dirigeert op Requiemconcert in Grote Kerk in Lochem. door Madeleine Rood
LOCHEM - Voor de vierde keer is in de Grote Kerk in Lochem rondom Allerzielen een Requiemconcert georganiseerd. De Vlaamse dirigent Erik Van Nevel heeft warme herinneringen aan de vorige keer dat hij Cappella Amsterdam dirigeerde. ,,De wijze waarop ze het concert nadien aprrecieerden, heeft Cappella Amsterdam warm getroffen.'' Zondag staat hij weer voor het zestienstemmige koor in Lochem. Daar speelt hij ditmaal ook de schalmei, een oud blaasinstrument dat kan worden gezien als de voorloper van de hobo, als intermezzo op de stukken die volgen.
Van Nevel beseft dat mensen op Allerzielen geinspireerd zijn door de gedachte aan hun overleden dierbaren. Vandaar de programmering van het requiem. ,,De meeste mensen kennen het requiem van Mozart. Maar er zijn nog zoveel mooie andere requiems. Honderden zijn er geschreven. Voor Mozart heb je een heel orkest nodig, maar er zijn er ook voor heel bescheiden bezetting.'' Zoals het requiem voor zes stemmen van Jean Richafort (ongeveer 1480-1547). Er komt geen instrument aan te pas, alleen de menselijke stem. ,,Mozart is niet te vergelijken met dit requiem. Welk ik het liefst doe? Altijd de muziek die voor me ligt. Daar probeer ik helemaal ten gronde in te duiken. Ik wil me bezig houden met de uitvoeringspraktijk uit die periode.'' Voor de muziek van Jean Richafort gaat dat ver terug. ,,Dat was de polyfone periode,'' vertelt Erik Van Nevel. ,,Daarin was de expressie van het woord gering. De muziek heeft eerder een grote melodische intensiteit. Er zijn lange melodieen. Wat ze zingen is wel belangrijk voor het totale plaatje en de mystieke inslag van de muziek. Maar niet omwille van de rethorische expressie.'' Onafhankelijkheid van de verschillende stemmen is ook van wezenlijk belang in de polyfone muziek; niet de samenklank van het geheel. Van Nevel: ,,Je hebt soms het gevoel dat alles door elkaar loopt. Dat was ook de bedoeling. Latere muziek levert een veel analytischer, transparant auditief resultaat op, maar dat is uit den boze. Dit was geen concertmuziek, maar werd gewoon 'ergens' in een kerk uitgevoerd. De zangers stonden boven of in een koorbank. De kerkgangers zagen de zangers soms niet eens staan. Het is net als wierook, dat niet van a naar b gaat maar een onvoorspelbaar traject aflegt.'' Cappella Amsterdam zit daarom zondag in Lochem in een bijna gesloten cirkel, zodat enkele zangers met de rug naar het publiek zitten. ,,Dat staat dichter bij de authenticiteit. De vertolker was in de tijd van Richafort ondergeschikt aan het kunstwerk.'' Met de Franse psalmen van Sweelinck (1562-1621), uit latere tijd, is het koor weer frontaal te zien. ,,Sweelinck stond nog met een voet in de polyfonie en met de andere in een meer expressieve tekstgedachte. We kiezen dus iets meer voor woordexpressie.'' Erik Van Nevel dirigeert veel. ,,Noodgedwongen,'' zegt hij. ,,Het liefst zing ik. En soms kan ik me niet inhouden om mee te zingen,'' zegt de dirigent. Dan integreert de dirigent spontaan een partij en krijgt 'e'en melodie een extra stem.''
Requiemconcert. Grote of Sint-Gudulakerk Lochem, zondag 2 november 15.00 uur.
Er is beeldende kunst van Juke Hudig te zien en poëzie van Bert Schierbeek en de Russische dichteres Anna Achmatova, wordt voorgedragen door Akke Brouwer (stadsdichter Dokkum).
Meer info: www.stichtingrequiemlochem.nl
|
|
Weer een bijzonder Requiemconcert in Lochem |
|
Bron: Extra Nieuws - 28 oktober 2008
Lochem- Er mag langzamerhand wel van een traditie gesproken worden: in november zo’n bijzonder requiemconcert in de Grote kerk te Lochem. Dit jaar al weer voor de vierde keer. Steeds meer vertrouwd dus en toch telkens weer helemaal anders.
Het Europese topkoor Cappella Amsterdam, dit keer onder leiding van gastdirigent Erik van Nevel - die ook nog eens op de schalmei speelt - biedt weer een verrassend programma.
Met daarnaast beeldende kunst van Juke Hudig en poëzie van Bert Schierbeek en de befaamde Russische dichteres Anna Achmatova, gelezen door de Dokkumse stadsdichter Akke Brouwer.
Dit jaar gebeurt dat allemaal precies op Allerzielen, 2 november. Een dag bij uitstek om te herdenken en gedenken.
En niet in de laatste plaats met muziek.
Het programma behelst o.a. het Requiem van Jean Richafort ( ca. 1480-ca.1547 ), speciaal gecomponeerd ter nagedachtenis van zijn grote voorbeeld Josquin Des Prez. Daarnaast zingt Cappella Amsterdam een aantal Psalmen van J.P. Sweelinck ( 1562-1621 ) en enkele delen uit het Gregoriaans Requiem.
Een niet alledaags, gevarieerd programma dus.
Datum: zondag 2 november 2008
Aanvang: 15.00 uur ( kerk open vanaf 14.15 uur )
Plaats: Grote of Sint-Gudulakerk te Lochem
Kaarten: € 22,50 in de voorverkoop; € 25,00 aan de kerk
Kaartverkoop: Schouwburg Lochem ( tel. 0573-251081 of www.schouwburglochem.nl ) |
|
Gastdirigent: Erik van Nevel |
|
Erik Van Nevel studeerde hobo, zang en directie aan het Lemmensinstituut te Leuven en aan de Koninklijke Conservatoria te Brussel en Antwerpen. Nadien volgde hij specialisatiecursussen in Groot-Brittannië, Duitsland en Nederland.
Hij is stichter-dirigent van Currende, dat regelmatig te gast is op de grote Europese Festivals. In solistische bezetting zingt hij met het Currende Consort.
|
|
lees meer
|
|
requiem voor... 4e editie |
|
Zondag 2 november 2008
Cappella Amsterdam o.l.v. Erik van Nevel
Programma:
Gregoriaans Jean Richafort - ‘Requiem' ter nagedachtenis van Josquin des Prez. 6-stemmig J.P. Sweelinck - Reveillez vous ps 33 a 8 v - Or soit loue ps 150 a 8 v (3 delen) - Sus mon ame qu on benie ps 146 a 6-7 v (2 delen) - Ainsi qu on oit le cerf bruire ps 42 a 8 v (2 delen) - Du fonds de ma pensee ps 130 a 5 v - Qui en la garde du haut Die ups 91 a 6 v - J ai mis en Toi mon esperance ps 31 a 5-6 v
Schalmei: Erik van Nevel Poëzie: Akke Brouwer Beeldende kunst: Juke Hudig
 |
Requiem voor ... op Radio 4
KRO Radio 4 maakte een opname van het concert op 2 november 2007 in Utrecht voor uitzending op donderdag 8 november 2007 a.s. om 20.00 uur. |
|
Lynne Leegte's invulling van troost |
|
Bron: De Stentor / 1 nov. 2007
LOCHEM - Hoog op een stellage staat een man.
Kunstenares Lynne Leegte geeft aanwijzingen. Twee van de acht banieren hangen. Het zijn grote fotoprints op zijde van 4 bij 1,40 meter. Erop afgebeeld staan handen, die een zakdoek vasthouden.
De banieren heeft de Amsterdamse kunstenares speciaal ontworpen voor het requiemconcert dat Cappella Amsterdam zondag 4 november geeft in de Gudulakerk in Lochem. Het concert vindt plaats even na Allerzielen, de dag waarop bij de overledenen wordt stilgestaan. Om die reden is gekozen voor (Engels getint) programma dat muzikale troost biedt.
|
|
lees meer
|
|
Cappella Amsterdam dwingt respect af |
|
Door Henk Slik
Bron: De Stentor / 5 nov. 07
Drieduizend euro provinciesubsidie, een barstensvolle kerk, een programma om stil van te worden; het bestuur van de Stichting Requiem Lochem zal spinnen van genoegen.
Het derde Requiem-programma was – afgezien van een paar fraaie anonieme werken – louter gevuld met Engelse muziek. Kenmerkte het vorige, overigens voortreffelijke, concert zich door gedragenheid en een zekere onvermijdelijke monotonie, ditmaal zorgde de combinatie van oud en 'nieuw' voor een rijke afwisseling.
|
|
lees meer
|
|
Lynne Leegte's invulling van troost |
Bron: De Stentor / 1 nov. 2007
LOCHEM - Hoog op een stellage staat een man.
Kunstenares Lynne Leegte geeft aanwijzingen. Twee van de acht banieren hangen. Het zijn grote fotoprints op zijde van 4 bij 1,40 meter. Erop afgebeeld staan handen, die een zakdoek vasthouden.
De banieren heeft de Amsterdamse kunstenares speciaal ontworpen voor het requiemconcert dat Cappella Amsterdam zondag 4 november geeft in de Gudulakerk in Lochem. Het concert vindt plaats even na Allerzielen, de dag waarop bij de overledenen wordt stilgestaan. Om die reden is gekozen voor (Engels getint) programma dat muzikale troost biedt.
Een jaar geleden kreeg de kunstenares, die veel projecten in de openbare ruimte heeft, deze opdracht. "Hoe kan ik iets maken dat opvalt in zo'n bouwwerk, dat een relatie aangaat met de ruimte en ook nog met het thema? Ik ben in de kerk wezen kijken en was meteen onder de indruk van de enormiteit. Met die banieren, die je ook veel bij Engelse kathedralen ziet, probeer ik de lijnen van die prachtige bogen te volgen. En die zakdoeken drukken troost uit. Bovendien heb ik de meeste van een bloemmotief voorzien. De roos is het symbool voor liefde de limosa voor vriendschap, etc. Het geheel is mijn invulling van het thema."
Leegte kent het koor. Ze werkte er eerder mee. Voor het project 'De Hersenspecialist' hulde ze dse zangers in bewerkte doktersjassen en plastic overschoenen. Slangetjes en verband sierden de 'kale' hoofden. Nu hoeven de musici minder fratsen uit te halen. Ze kunnen rustig kijken naar de fraaie banieren, die als expositie een maand blijven hangen.
- Requiem voor...concert, expo en gedichten in Gudulakerk Lochem. Opening expo: 3/11, 15 uur. Concert Cappella Amsterdam met werk van o.a. Purcell en Howell: 4/11, 15 uur.
*** |
|
Christiane Berkvens over 'gedenken' |
Christiane Berkvens - Stevelinck heeft voor Zinweb een artikel geschreven over 'Gedenken' rond Allerzielen. Zij signaleert nieuwe ontwikkelingen in de samenleving en noemt met name de Requiemconcerten in Lochem als voorbeeld van deze nieuwe ontwikkelingen. Klik hier om het artikel te lezen. Zij is op zondag 28 oktober, n.a.v. dit thema, te gast in het programma LUX van de Ikon. De uitzending begint om 19.10 uur op Nederland 2.
***
|
|
Requiemtraditie Lochem krijgt steeds meer vorm |
De Stentor 28 oktober jl.: Requiemtraditie Lochem krijgt steeds meer vorm
door Herman van Amelsvoort
LOCHEM - Voor de derde keer op rij komt het gerenommeerde koor Cappella Amsterdam naar Lochem voor een requiemconcert. Daarmee wordt de reeks 'Requiem voor...' die de stichting Requiem Lochem drie jaar geleden startte, een heuse traditie. Het concert vindt plaats rond allerzielen (2 november op de katholieke kalender), de tijd van het jaar waarin van oudsher bij de overledenen wordt stilgestaan. Cappella brengt niet de bekende dodenmissen van Verdi of Mozart maar kiest telkens een verrassend programma dat opgebouwd is rond het thema requiem. De reeks is bedoeld om een muzikale troost te bieden. Dit jaar staat het concert in het teken van Engelse muziek. Lees hier het hele artikel.
|
Op Zinweb zijn in de afgelopen weken een aantal artikelen verschenen van Steven van Campen. Overdenkingen in verband met het Requiemconcert van zondag 4 november. Lees hier de artikelen van Steven van Campen.
***
Kunstenares Lynne Leegte werd voor Zinweb geïnterviewd door Jeroen van Dinteren. Lees hier het interview met Lynne.
*** |
|
|
Artikel uit happinez 2006 - 4 |
REQUIEMCONCERT IN LOCHEM
TOONLADDERS NAAR DE HEMEL
Gerthe Lamers uit Lochem herinnert zich nog als dag van gisteren hoe zij op het idee kwam om regelmatig in die fraaie Grote kerk van haar woonplaats een requiem-concert te organiseren. Gerthe is niet kerkelijk, maar ze heeft wel theologie gestudeerd. Ze is actief in het culturele leven daar en zingt bij het Collegium Vocale in Zutphen. ‘Een paar jaar geleden,’ vertelt ze, ‘hadden we in de St. Janskerk in Zutphen een uitvoering van het Requiem van Mozart. Na afloop kwam er een Antwerpse man naar me toe, die vertelde dat hij met zijn hele familie van 15 mensen naar Zutphen was gereden om juist dit concert bij te wonen. Twee weken eerder was zijn vader overleden. Mozarts requiem was in die familie altijd een belangrijk bindmiddel geweest, ook voor zijn vader. De man vertelde hoe belangrijk het was geweest dat zij hun verdriet en ontroering op deze manier hadden kunnen delen. Hij had een onvergetelijke avond gehad!
Die ontmoeting heeft grote indruk op mij gemaakt. Ik had me niet eerder gerealiseerd hoe troostrijk gedachtenismuziek kan zijn. Er is zóveel prachtige muziek geschreven rondom de thema’s sterven en begraven. Ik had dezelfde verbazing die ik telkens weer voel als wij een Mattheus- of een Johannespassion uitvoeren. De kerken zitten dan bomvol, maar als je na afloop met die mensen aan de praat raakt blijkt acht van de tien nooit meer naar de kerk te gaan. Alleen rond Pasen, dan hebben ze behoefte aan passiemuziek. Maar waar kunnen ze naartoe met hun rouw? Wie uit de kerk stapt, laat ook de rituelen achter zich. Je ziet dat er tegenwoordig steeds vaker herdenkingsbijeenkomsten in crematoria worden georganiseerd. Maar is dat voldoende voor iemand die net een geliefde heeft verloren? Kan hij zich ‘in schoonheid onderdompelen’ , zoals bij een mooi uitgevoerd requiem? Kan hij zich door muziek laten helen, al is het maar tijdelijk? Het leek me van niet.’ Het eerste requiemconcert, vorig jaar, trok meteen al 500 bezoekers. De kerk van Lochem heeft 700 plaatsen. Als u er op 5 november bij wilt zijn, moet u snel handelen.
Het programma De term requiem is afkomstig uit de rooms-katholieke traditie en betekent ‘dodenmis’. De naam is ontleend aan het eerste woord van de Introïtus: ‘Requiem aeternam dona eis Domine’ (Heer, schenk hen eeuwige rust). De liturgie, die bedoeld lijkt te zijn om de gestorvenen letterlijk de hemel in te zingen, behoort tot de alledaagse (gregoriaanse) liturgie en is terug te vinden in elk ouderwets Latijns missaal. Sinds de late middeleeuwen wordt de tekst gezongen in fraaie, meerstemmige koralen (uitsluitend mannenstemmen). Verwacht in Lochem geen dramatische requiem-mis, zoals van Mozart, Berlioz, Verdi of Fauré. Het koor Capella Amsterdam voert a capella muziek uit van de elfde tot de zeventiende eeuw. Geen heftige strijkers of slagwerk, maar uitsluitend zang. De dichter Steven van Campen leest drie afscheidsgedichten van eigen hand. En Anneke Boeke (blokfluit) speelt delen van De Fluyten Lusthof van Jacob van Eyck.
Bron: happinez - nr. 4 - 2006 |
Lynne Leegte (1965) maakt beelden en foto’s. Voor deze foto’s bouwt Leegte een set in haar atelier en waar nodig figureert ze zelf of gebruikt ze afgietsels van haar lichaam. In haar werk staan het menselijk lichaam en de menselijke maat centraal; het is realistisch en verwijst vaak naar kunsthistorische periodes, zoals de Renaissance. De link met het verleden ontstaat door keuze van onderwerp en pose.
|
|
lees meer
|
"Als innerlijke en uiterlijke poëzie in evenwicht zijn, is de schrijver de zegger, het woord de stem, de klank de klank, het beeld de dichter".
Akke Brouwer (Dokkum 1949; dichter en agogisch toneelkunstenaar)
Werkte na haar opleiding aan de Toneel Academie Maastricht enkele jaren als toneel adviseur in de provincie Zeeland alwaar zij later met haar eigen toneelgroep werkte in de geest van Antonin Artaud (o.a. grondlegger van het absurdistisch theater. In die tijd vond zij haar spirituele meester in Osho Rajneesh. Vervolgens trad zij een aantal jaren op als voordrachtskunstenaar i.s.m. verschillende musici en werkte als trainingsacteur in communicatietrainingen binnen het bedrijfsleven. In 1995 kwam via de Christengemeenschap, de antroposofie en daarmee Rudolf Steiiner in haar leven.
|
|
Lees meer...
|
Tijdens het concert worden werken geëxposeerd van Juke Hudig. www.jukehudig.nl Het thema voor deze tentoonstelling is: engelen.
Juke Hudig tekent in pastel en toont in haar werk de virtuoze beheersing van dit medium.
Hudig: 's Zomers teken ik indrukken van de natuur. 's Winters druk ik mij uit in visioenen.‘ De vrolijke kleurrijke bloemenpracht in haar ‘tuinen’ weet zij bijna tastbaar tot leven te wekken, maar ook het geheimzinnige leven tussen de bomen of ver buiten de aarde.
Haar leidraad is Licht. Licht laat zich vertalen in kleur en vorm. ‘De hele dag beweegt het licht en ik beweeg mee. Dat is een oefening in flexibiliteit en concentratie, in het loslaten van het onderwerp in letterlijke zin; in het doorgronden van de binnenwereld, de zielsuitdrukking van de stof.‘ In de wintermaanden werkt zij in haar atelier en ontstaat haar vrije werk. Daar schept zij haar ‘droom’pastels. Dat zijn visualiseringen van innerlijke beelden, die ‘als licht en donker in mijn wezen omhoogborrelen’. De verbeelding van het spirituele, de diepere onzichtbare werkelijkheid is het steeds terugkerende thema in Juke Hudig’s vrije werk. Sinds 1994 werkt zij veel naar teksten.
Taal getransformeerd in beeldtaal. Het Oudtestamentische boek ‘Job’; Dante Alighieri’s ‘Divina Commedia’; ‘De dwerg’, een ballade van F. Schubert; De legende van Christoforus, De profeet bij het gedicht van A. Poesjkin. “Op de tekeningen van Juke Hudig zijn meestal mensen te zien, mensen in situaties die een symbolische lading hebben, zonder dat we zo op het eerste gezicht zouden kunnen zeggen welke betekenis zo’n symbool nu eigenlijk heeft. Geen opgelegde symboliek dus, maar eerder de suggestie daarvan, die onopgelost en dus mysterieus blijft. Juke Hudigs techniek staat ervoor in dat de illusie niet wordt verstoord.” d’Theeboom (1981). Info: www.jukehudig.nl
|
|
|
|
Telefonische kaartverkoop
Di. t/m vr. 10.00 - 14.00 uur
T: 0573 251 081
Toegangskaarten
€ 25,00 voorverkoop
€ 27,50 aan de kerk
CD bestellen
Van het concert in 2006 werd door de KRO een opname gemaakt Bestel hier de CD
|